thẳng đuột

Cây tre mọc thẳng đuột trên triền đồi.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Rất thẳng, không có độ cong hoặc uốn lượn: "thẳng đuột" dùng để miêu tả một đường thẳng tuyệt đối, không hề chệch hướng hay có bất kỳ độ nghiêng nào.
   • Rất thẳng thắn, không che giấu: Trong ngữ cảnh giao tiếp, "thẳng đuột" chỉ cách nói năng trực tiếp, bộc trực, không vòng vo hay giữ lại điều gì.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa vật lý (đường thẳng):

  • Con đường này chạy thẳng đuột từ đầu làng đến cuối xã. (Con đường hoàn toàn thẳng, không có khúc cua.)
  • Cây tre mọc thẳng đuột lên trời. (Cây tre cao và thẳng, không bị cong.)

• Nghĩa ẩn dụ (tính cách, lời nói):

  • Anh ấy nói thẳng đuột, chẳng ngại mất lòng ai. (Anh ấy nói rất trực tiếp, không che giấu suy nghĩ.)
  • Tính tôi thẳng đuột, không thích vòng vo. (Tôi có tính cách bộc trực, thích nói thẳng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "thẳng đuột như cây sào": so sánh để nhấn mạnh độ thẳng tuyệt đối.

  • Những hàng cau trong vườn thẳng đuột như cây sào. (Hàng cau rất thẳng, không có độ cong.)

• "nói thẳng đuột": cách nói không kiêng nể, không giữ ý.

  • Cô ấy nói thẳng đuột về khuyết điểm của tôi khiến tôi hơi sốc. (Cô ấy chỉ trích trực tiếp, không vòng vo.)

Biến thể và từ gần giống

• Thẳng tắp (tính từ): thẳng và đều đặn, thường dùng cho đường đi hoặc hàng lối.

  • Hàng cây trồng thẳng tắp, rất đẹp mắt. (Hàng cây được trồng thẳng và đều.)

• Thẳng băng (tính từ): thẳng và không có điểm dừng, thường dùng trong văn nói.

  • Anh ta đi thẳng băng ra cửa, không ngoảnh lại. (Anh ta đi thẳng một mạch, không dừng lại.)

• Thẳng thớm (tính từ): trung thực, ngay thẳng (thường dùng cho tính cách).

  • Ông ấy là người thẳng thớm, không bao giờ nói dối. (Ông ấy là người trung thực.)

Từ đồng nghĩa

• Thẳng ruột: rất thẳng, không cong queo (dùng cho vật thể).
  • Cây gỗ này thẳng ruột, không có mắt. (Cây gỗ thẳng, không bị cong vẹo.)
• Bộc trực: thẳng thắn, không giấu giếm (dùng cho tính cách hoặc lời nói).
  • Anh ấy có tính bộc trực, hay nói thẳng. (Anh ấy có tính cách thẳng thắn.)

Thành ngữ liên quan

• Thẳng đuột như kéo cắt: rất thẳng và dứt khoát.
  • Lời phê bình của thầy thẳng đuột như kéo cắt, không chừa chỗ nào. (Lời phê bình rất trực tiếp và không nể nang.)